SCHOOL


Taalcentrum ‘Het Element’ overbrugt de taalbarrières van nieuwkomers

Wat meer dan dertig jaar geleden begon als een Internationale schakelklas binnen de technische school is uitgegroeid tot een volwaardige taalschool voor nieuwkomers. Kwamen de eerste leerlingen vooral uit Marokko, Turkije en China, nu zijn dat landen als Syrië en Eritrea. Irene Scheele kwam er als docente tijdelijk invallen, maar is nooit meer weggegaan.


Irene verwoordt haar bevlogenheid treffend: “Het is iedere keer weer een uitdaging om van alle verschillende culturen, leeftijden en niveauverschillen één groep te smeden, die in de loop van het jaar naar elkaar toe groeit en dat mooi afsluit. Elke dag ga ik fluitend naar mijn werk. Je ziet waar je het voor doet.”


Willen is kunnen

Abbas is één van haar leerlingen. 17 jaar oud en anderhalf jaar geleden gevlucht uit Syrië. Sinds een jaar zit hij op de taalschool en spreekt hij bijna foutloos Nederlands. Zijn motto? ‘Als je hard werkt kun je alles wat je wilt bereiken’. Zijn inzet is enorm, hij wil per se Nederlands leren en doet dat niet alleen op school, maar ook bij het sporten en het uitgaan met vrienden. In zijn bijbaan heeft hij het broodnodig. Toen Abbas net in Nederland was, en zich onzeker voelde over zijn taalbeheersing, kon hij rekenen op de hulp van zijn buurman. Van hem kreeg Abbas de tip om veel te lezen. Zo leerde hij steeds meer woorden. Nu zet hij deze methode zelf in om zijn vader te helpen met Nederlands.


Praat Nederlands met me

Op Het Taalcentrum leren de jongeren overigens niet alleen Nederlands, maar ook rekenen, wiskunde, Engels, Frans, handvaardigheid en gym. De taal leren omvat schrijfoefeningen, het geven van spreekbeurten of het maken van een uitnodiging. Een lesdag op de taalschool richt zich primair op het leren en beheersen van de Nederlandse taal. Elke dag opnieuw zijn de leerlingen intensief bezig met het verrijken van hun woordenschat, zinsopbouw, grammatica, lezen en schrijven. Dat is voor niet altijd even makkelijk voor ze. Door hun leeftijd - tussen de 12 en 18 jaar - en hun achtergrond, is het leren van een tweede taal geen natuurlijk proces. Maar met motivatie en doorzettingsvermogen komen ze bij het taalcentrum wél heel ver.


Volwassen keuzes

De jongeren die hier naar school gaan, worden in anderhalf tot twee jaar tijd voorbereid op het regulier onderwijs. Hopelijk al na de zomer stroomt ook Abbas door. Het onderwijsteam bepaalt dat aan de hand van behaalde resultaten. Is een leerling te oud om bijvoorbeeld nog naar de mavo te kunnen dan kan de vavo, het volwassenenonderwijs, een optie zijn. Over dit vervolg zal binnenkort een gesprek zijn, samen met zijn ouders. Abbas kijkt er nu al naar uit: “Ik hoop dat ik naar de vavo kan. Ik wil later graag met techniek werken, daar zit toekomst in. Autotechniek, daar droom ik van.”



‘Wanneer iets niet lekker loopt met een leerling heb ik van Abbas geleerd dat het loont om buiten schooltijd met die leerling te praten en niet in de les boos te worden’


Geduld en structuur

Op Het Taalcentrum zijn de klassen heel gemêleerd. Niet alleen komen er leerlingen uit verschillende landen, ook de leeftijden variëren, tussen de 12 en 18 jaar. Dat zorgt niet alleen voor verschillen in cultuur, opvattingen en achtergrond, maar ook in niveau. Het vereist van docenten geduld en structuur. Irene vertelt hoe ze hierin haar weg heeft gevonden: “Als de ene niveaugroep zelfstandig aan het werk is, geven we uitleg aan de andere. Dat is soms wel wat onrustig, maar het werkt.” Abbas vult aan: “Het is makkelijk dat de meesten in de klas Arabisch spreken en dat we elkaar verstaan, maar om mijn Nederlands te verbeteren, zit ik toch liever bij Nederlandstalige jongeren. In de klas mogen we geen Arabisch spreken. En als dat toch onbewust gebeurt, vraag ik aan mijn medeleerlingen om Nederlands te spreken, anders verstaat ‘mevrouw Scheele’ ons niet.”


Traan wegpinken

Docent op deze school word je niet zomaar. Iedereen die er werkt is enorm betrokken bij deze bijzondere doelgroep. Irene vertelt: “Het contact met de leerlingen hier gaat veel dieper. In de meeste gevallen zijn wij de eerste school waar ze terecht komen.

Dat is bijzonder. De mensen die hier werken weten wat deze leerlingen hebben meegemaakt en willen ze wat extra’s geven. Het is mooi om daar een rol in te kunnen spelen. We willen dat leerlingen zich hier thuis voelen, geven ze wat mee. Iedere keer bouw ik een band met ze op. Dat wordt al snel een deel van jezelf. Dus als ze weggaan naar hun vervolgschool pinken we hier wel wat tranen weg hoor.”


Rugwind

Om de leerlingen op Het Element zo goed mogelijk te kunnen begeleiden en voor te bereiden op het vervolgonderwijs wordt intensief samengewerkt met andere organisaties binnen het jeugd- en onderwijsveld. Zorgcoördinator en leerlingbegeleider Ronald de Jong is één van de intermediairs: “We schakelen niet alleen partners in als er problemen zijn, maar ook wanneer we een leerling rugwind in zijn ontwikkeling geven, de taal laten oefenen, willen sparren of hem wegwijs willen maken in Amersfoort.”


Hulplijnen

Via SOVEE worden coaches ingeschakeld die samen met de anderstalige leerling leuke dingen gaan doen of helpen bij het maken van huiswerk. Verder wordt gebruik gemaakt van het jongerenprogramma #Jong van de NVA, een aparte begeleidingsvorm voor jongeren tussen de 17 en 23 jaar. Waar nodig schakelt de school leerplichtambtenaren in en is er een nauwe samenwerking met Wijkteam Soesterkwartier. Bibliotheek Eemland heeft onlangs op ‘Het Taalcentrum’ een schoolbibliotheek ingericht. De drempel om te lezen is hierdoor enorm verlaagd. Klassen mogen hier een uur per week verblijven en daarbuiten kunnen de leerlingen zelf boeken lenen. Om zich de taal eigen te maken wordt het lezen gestimuleerd. Het is een van de instrumenten voor een betere toekomst voor deze jeugdige nieuwkomers.


Buiten de les om

Irene en Abbas hebben in het afgelopen jaar veel van elkaar geleerd. Abbas vertelt hoe hij veel meer zelfvertrouwen heeft gekregen door de lessen van mevrouw Scheele en meneer De Jong. Hij vertelt hoe dankbaar hij is voor hun geduld en hulp. Irene Scheele durft toe te geven dat het niet altijd makkelijk is met deze jongeren, en dat ze haar geduld ook weleens verliest. Maar van Abbas heeft ze geleerd - wanneer iets niet lekker loopt met een leerling - dat het loont om daar buiten schooltijd mee te praten en niet in de les boos te worden. Voor beiden heeft dat uiteindelijk geresulteerd in begrip en respect.


Abbas hoopt dat hij later zijn droom op een goede baan waar kan maken. Het liefst was hij in Syrië gebleven. Bij zijn vrienden, zijn echte vrienden, maar dat is onmogelijk, weet hij. Hier is het veiliger en kan hij aan een toekomst werken. Met de steun van zijn ouders en alles wat hij op ‘Het Taalcentrum’ heeft geleerd is hij al een heel eind op de goede weg. Diep respect voor deze jongen van 17 die nu zo positief in het leven staat en die het zelfs aandurfde om een interview te geven in een taal die hij slechts één jaar spreekt.


Voor meer informatie over het Taalcentrum, kijk op hetelement.eu