THUIS


Hoe kan ik nu leven tussen twee culturen?

Die vraag is gemakkelijker gesteld dan beantwoord. Het houdt Marokkaanse, Somalische en Syrische vaders volop bezig. Hoe laat ik mijn (klein)kinderen nu opgroeien met hun eigen én met de Nederlandse gebruiken, normen en waarden? Bij ABC Scala in Schuilenburg debatteren ze over opvoedingsvraagstukken. ‘Ga als vader het gesprek met je kinderen aan’, is hun voorlopige conclusie en die van gespreksleider Driss Kaamouchi.


De Marokkaanse Hassan el Ammari, al ruim veertig jaar in Nederland en werkzaam bij GGZ Centraal, steekt veel op tijdens de debatavonden die in opdracht van de gemeente worden georganiseerd door Indebuurt033 en Trias Pedagogica. Na afloop stelt hij: “Ik leer hier veel over de Nederlandse cultuur, wat ik kan gebruiken voor een betere opvoeding van mijn kleinkinderen. Ik zie het als compensatie voor de opvoeding van mijn eigen kinderen, die zijn het huis al uit. Ik begrijp nu beter wat de verschillen zijn tussen de culturen en hoe het is om daarmee op te groeien. Voor mij is het echt een verrijking.’’


Signalen herkennen

De debatten die overwegend in het Arabisch worden gevoerd, hebben als doel Marokkaanse of Syrische vaders duidelijker te maken wat hun rol in het gezin is. Ze raken zo meer betrokken bij de opvoeding, krijgen inzicht in wat hun kinderen doen én leren de signalen herkennen dat hun zoon of dochter ontspoort of zich van hen vervreemdt.


Tussen twee culturen

De vraag om de cursus komt van de vaders zelf, vertelt Mohamed Boulahrouz, participatiemakelaar bij Indebuurt033: “We willen graag meer kennis van de Nederlandse normen en waarden opdoen. Marokkaanse, Syrische of Somalische vaders ervaren dat intercultureel opvoeden lastig is omdat ze Nederlandse gebruiken onvoldoende kennen. Vaders worden zich hier bewuster van het feit hoe ze hier in twee culturen leven, en wat dat voor hun kinderen en de opvoeding eigenlijk betekent.’’



‘In onze cultuur mag je je vader niet aankijken, in de Nederlandse is het juist gebruikelijk. Dat is voor kinderen verwarrend’


Intercultureel touwtrekken

Debat- en cursusleider Driss Kaamouchi wijst de vaders er tijdens zijn ‘college’ op dat hun afkomst mede bepaalt hoe ze hun kinderen opvoeden: “Kom je uit de grote stad Casablanca of van het platteland? Ben je Berber? Of kom je uit Syrië? Jouw stam heeft grote invloed op hoe jij bent.” Hij maakt de vergelijking met een Groninger of een Fries die een andere cultuur heeft dan een bewoner van de Randstad.


Niet zij, maar wij

Marokkaanse of Syrische ouders kunnen het beste accepteren dat hun kinderen zich bewegen in twee culturen, houdt Kaamouchi hen voor: “Je kunt niet alleen vasthouden aan je eigen cultuur en vinden dat de Nederlandse niet deugt. Je kinderen groeien nu eenmaal in beide culturen op. Je kunt ze niet van de Nederlandse normen en waarden isoleren. Geef ze je eigen achtergrond mee, maar heb respect voor andere culturen. Het is niet wij en zij, maar wij.’’


Oog voor verandering

Met een ogenschijnlijk klein verschil in beleefdheidsnormen, illustreert Kaamouchi hoe ingewikkeld het voor kinderen kan zijn: ”In onze cultuur mag je je vader niet aankijken, maar in de Nederlandse is het juist gebruikelijk dat je iedereen in de ogen kijkt. Dat is voor kinderen verwarrend. Het schort nogal eens aan communicatie in bijvoorbeeld Marokkaanse gezinnen”, zegt Kaamouchi. Praten, en nog eens praten, is zijn devies: “We praten te weinig met onze kinderen, met onze vrouwen, met onze buren. Het is vanuit onze eigen cultuur gebruikelijk dat de vader autoritair optreedt. Als een zoon iets fout doet, zegt de moeder: ‘Als je niet oppast, zeg ik het tegen je vader’. Maar de vader moet niet alleen de boeman zijn”, legt Kaamouchi uit.


Vragen staat vrij

“Een ouder moet openstaan voor vragen en twijfels. Ga in gesprek. Een zoon mag de vraag stellen waarom hij vijf keer per week in de moskee moet bidden, mag vragen naar het bestaan van Allah. Als u het niet goed weet, ga met hem naar de imam om antwoorden te krijgen. Kinderen moeten zelf hun talenten ontwikkelen. Als u ze helpt met sommen maken, kunt u beter meedenken, dan voorzeggen dat 1 + 1, 2 is.’’


Ga in gesprek

Marokkaanse gezinnen kunnen volgens de gespreksleider leren van de Nederlandse cultuur. Nederlandse gezinnen gaan op een vast tijdstip met het gezin aan tafel, de tv gaat uit, ze gaan in gesprek, vragen hun kinderen hoe het gaat en of ze nog huiswerk moeten maken. “Openheid, eerlijkheid en betrouwbaarheid zijn Nederlandse waarden. Tijd is tijd in Nederland, en heb je een afspraak om acht uur, dan ben je er. Daar moest ik ook aan wennen toen ik hier kwam’’, vertelt Kaamouchi. “Een betrokken ouder gaat regelmatig mee naar de school van zijn zoon of dochter. Ga mee de klas in, laat u zien. Dat wordt hier van u verwacht.’’


Voor meer informatie over vaderschapsdebatten, kijk op

www.indebuurt033.nl